ใบอนุญาตโดรนในไทยมาจาก 2 หน่วยงานที่มีอายุต่างกัน ฝั่ง กสทช. (คท.30) มีอายุตลอดการใช้งานของโดรนเครื่องนั้นและไม่มีรอบต่ออายุ ส่วนฝั่ง CAAT และกรมธรรม์ประกันภัยมีอายุจำกัดและต้องต่อตามกำหนด หากปล่อยให้ใบอนุญาต CAAT หรือประกันขาดอายุ อาจทำให้การบินของคุณกลายเป็นการกระทำผิดกฎหมายโดยไม่รู้ตัว บทความนี้จะพาคุณไปรู้จักกับระยะเวลา ขั้นตอน และเอกสารที่ต้องเตรียมอย่างละเอียด
ใบอนุญาตโดรน กสทช. มีอายุนานแค่ไหน?
ใบรับรองการขึ้นทะเบียนเครื่องวิทยุคมนาคม (คท.30) มีอายุตลอดการใช้งานของโดรนเครื่องนั้น จึงไม่ต้องต่ออายุเป็นรอบ — แต่ถ้าเปลี่ยนเครื่องหรือเปลี่ยนสเปกวิทยุ ต้องแจ้งปรับปรุงข้อมูลในระบบ
สรุปอายุใบอนุญาตโดรนในไทย
- กสทช. คท.30: ตลอดอายุการใช้งานโดรนเครื่องนั้น (แจ้งปรับปรุงข้อมูลออนไลน์ที่ anyregis.nbtc.go.th เมื่อเปลี่ยนเครื่องหรือเปลี่ยนสเปกวิทยุ)
- CAAT ใบอนุญาตผู้บังคับ: อายุ 2 ปี ต่ออายุผ่าน DronePortal
- CAAT ใบรับรองเครื่อง: อายุ 1 ปี ตรวจสอบสภาพทุกปี
- ประกันภัยบุคคลที่ 3: อายุ 1 ปี ต่ออายุพร้อมกันได้ที่ RRCT
ฝั่ง กสทช. (คท.30): ไม่มีวันหมดอายุ ทำเฉพาะเมื่อข้อมูลเปลี่ยน
ขั้นตอนที่ 1: เข้าระบบ AnyRegis เพื่อตรวจข้อมูลทะเบียน
เข้า anyregis.nbtc.go.th Login ด้วยบัญชีเดิม แล้วตรวจสอบว่าข้อมูลโดรนและรูป Serial Number ในทะเบียนยังตรงกับเครื่องที่คุณใช้งานจริง
ขั้นตอนที่ 2: แจ้งปรับปรุงข้อมูลเมื่อเปลี่ยนเครื่องหรือเปลี่ยนสเปกวิทยุ
คท.30 ไม่มีรอบต่ออายุ จึงไม่ต้องยื่นล่วงหน้า แต่หากเปลี่ยนตัวโดรน เปลี่ยนรีโมท หรือเปลี่ยนสเปกวิทยุ ต้องแจ้งปรับปรุงข้อมูลและอัปเดทรูป Serial Number ให้ตรงกับเครื่องที่ใช้งานจริง
ขั้นตอนที่ 3: ชำระค่าธรรมเนียม (กรณีแจ้งปรับปรุงหรือโอนทะเบียน)
ค่าธรรมเนียม 214 บาท (รวม VAT) คือค่าธรรมเนียมขึ้นทะเบียนครั้งแรก ส่วนการแจ้งปรับปรุงข้อมูลหรือโอนทะเบียนจะมีการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมอีกตามอัตราที่ กสทช. กำหนด ชำระผ่าน QR Code หรือ PromptPay
ให้ RRCT ดูแลทะเบียนโดรนครบวงจร
RRCT ดูแลครบทั้งแจ้งปรับปรุงทะเบียน กสทช. ต่ออายุใบอนุญาต CAAT และประกันภัยในคราวเดียว ราคาเริ่มต้น ฿1,299
ขั้นตอนต่ออายุใบอนุญาต CAAT (DronePortal / UAS Portal)
หลายท่านเข้าใจว่า คท.30 ของ กสทช. ต้องต่ออายุเป็นรอบด้วย แต่จริง ๆ ฝ่าย CAAT ต่างหากที่ต้องดูแลทุกปี เพราะทั้งใบอนุญาตผู้บังคับอากาศยานและกรมธรรม์ประกันภัยมีอายุสั้นกว่า ขั้นตอนมีดังนี้
ขั้นตอนที่ 1: ต่อกรมธรรม์ประกันภัยบุคคลที่ 3 ก่อน
CAAT กำหนดให้ต้องมีประกันภัยความรับผิดต่อบุคคลที่ 3 วงเงินไม่ต่ำกว่า 1,000,000 บาท ตลอดเวลาที่ใบอนุญาตมีผล ควรต่ออายุล่วงหน้าอย่างน้อย 30 วัน เพื่อไม่ให้กรมธรรม์ขาดแม้แต่วันเดียว เพราะวันที่ประกันขาด = วันที่ใบอนุญาตใช้งานไม่ได้
ขั้นตอนที่ 2: อัปเดตกรมธรรม์ใหม่ในระบบ UAS Portal
เข้าระบบแล้วแนบกรมธรรม์ฉบับใหม่ (ไฟล์ PDF) พร้อมระบุเลขที่กรมธรรม์และวันที่เริ่มต้น–สิ้นสุดความคุ้มครอง ระบบจะบันทึกไว้เป็นหลักฐานว่าใบอนุญาตของคุณยังมีประกันรองรับ
ขั้นตอนที่ 3: ยื่นต่ออายุใบอนุญาตผู้บังคับอากาศยาน
ตรวจสอบข้อมูลส่วนตัว หมายเลขใบอนุญาต และประวัติการบินให้ครบถ้วนก่อนกดยื่นต่ออายุ หากข้อมูลไม่ตรงกับบัตรประชาชนหรือหนังสือเดินทาง คำขออาจถูกตีกลับและต้องเริ่มใหม่
ขั้นตอนที่ 4: เก็บหลักฐานการต่ออายุไว้กับตัว
เมื่อได้รับอนุมัติ ให้ดาวน์โหลดใบอนุญาต/ใบรับรองฉบับใหม่เก็บไว้ในมือถือและพิมพ์ติดกระเป๋าโดรนไว้หนึ่งชุด เจ้าหน้าที่สามารถขอตรวจได้ทุกครั้งที่บิน
ตารางเปรียบเทียบ: ดูแลทะเบียน กสทช. กับ ต่ออายุ CAAT ต่างกันอย่างไร
| หัวข้อ | กสทช. (NBTC) — คท.30 | CAAT — ผู้บังคับ/อากาศยาน |
|---|---|---|
| ดูแลเรื่องอะไร | คลื่นความถี่วิทยุของตัวเครื่องและรีโมท | ความปลอดภัยทางการบิน ตัวผู้บังคับ และตัวอากาศยาน |
| ช่องทาง | anyregis.nbtc.go.th | DronePortal / UAS Portal ของ CAAT |
| ค่าธรรมเนียมรัฐ | 214 บาท (ขึ้นทะเบียนครั้งแรก) | ปัจจุบันยังไม่มีการเรียกเก็บค่าธรรมเนียม |
| สิ่งที่ต้องแนบ | รูป Serial Number เครื่องและรีโมท (ถ้ามีการเปลี่ยนแปลง) | กรมธรรม์ประกันภัยบุคคลที่ 3 ฉบับใหม่ วงเงิน ≥ 1,000,000 บาท |
| ช่วงเวลาที่ยื่นได้ | ไม่มีรอบต่ออายุ — แจ้งปรับปรุงข้อมูลเมื่อเปลี่ยนเครื่องหรือเปลี่ยนสเปกวิทยุ | ควรทำล่วงหน้าอย่างน้อย 30 วัน (ผูกกับอายุกรมธรรม์) |
ต่ออายุประกันภัยโดรน: ส่วนที่คนลืมบ่อยที่สุด
ประกันภัยบุคคลที่ 3 มีอายุเพียง 1 ปี และเป็นเงื่อนไขบังคับของการขึ้นทะเบียน CAAT แปลว่าแม้ใบอนุญาตตัวอื่นยังไม่หมดอายุ แต่ถ้าประกันขาดเพียงวันเดียว สถานะการขึ้นทะเบียนของคุณก็ไม่สมบูรณ์ทันที
เช็กลิสต์ก่อนวันประกันหมดอายุ
- จดวันที่กรมธรรม์สิ้นสุดไว้ในปฏิทิน และตั้งเตือนล่วงหน้า 45 วัน
- ตรวจสอบว่าวงเงินคุ้มครองบุคคลที่ 3 ยังไม่ต่ำกว่า 1,000,000 บาท
- ถ้ามีประกันตัวเครื่อง (Hull) ด้วย ให้เช็กว่ามูลค่าเครื่องที่คุ้มครองยังตรงกับราคาปัจจุบัน
- เมื่อได้กรมธรรม์ใหม่แล้ว ต้องอัปเดตเข้าระบบ CAAT ด้วย ไม่ใช่แค่เก็บไฟล์ไว้ในเครื่อง
รายละเอียดความแตกต่างระหว่างประกันสองประเภท อ่านเพิ่มเติมที่ ประกันภัยโดรนบุคคลที่ 3 กับประกันตัวเครื่อง ต่างกันอย่างไร
ถ้าปล่อยให้ใบอนุญาตหมดอายุ แล้วบินต่อ จะเกิดอะไรขึ้น
การบินโดรนโดยไม่มีใบอนุญาตที่ยังมีผล ถือเป็นการกระทำผิดตาม พ.ร.บ. วิทยุคมนาคม และ พ.ร.บ. การเดินอากาศ ซึ่งมีโทษสูงสุดถึงจำคุก 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และถ้าเกิดความเสียหายต่อบุคคลที่ 3 ประกันที่หมดอายุแล้วจะไม่คุ้มครองใด ๆ ทั้งสิ้น — คุณต้องรับผิดชอบเองเต็มจำนวน
นอกจากนี้ การปล่อยให้หมดอายุแล้วยื่นใหม่อาจถูกนับเป็น การขึ้นทะเบียนใหม่ ไม่ใช่การต่ออายุ ซึ่งต้องยื่นเอกสารครบชุดและใช้เวลานานกว่าการต่ออายุปกติมาก อ่านรายละเอียดบทลงโทษได้ที่ โทษและค่าปรับ บินโดรนไม่ขึ้นทะเบียน
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเรื่องการดูแลทะเบียนและใบอนุญาต (และวิธีเลี่ยง)
- เข้าใจว่า คท.30 ต้องต่ออายุเป็นรอบ: ใบ คท.30 ไม่มีวันหมดอายุ สิ่งที่ต้องทำคือแจ้งปรับปรุงข้อมูลเมื่อเปลี่ยนเครื่องหรือเปลี่ยนสเปกวิทยุ ส่วนที่ต้องดูแลเป็นรอบจริงคือใบอนุญาต CAAT (2 ปี) และประกันภัย (1 ปี)
- ต่อประกันช้ากว่าใบอนุญาต: ทำให้เกิดช่องว่างความคุ้มครอง ควรต่อประกันก่อน แล้วค่อยยื่น CAAT
- ลืมอัปเดตกรมธรรม์เข้าระบบ CAAT: ต่อประกันแล้วแต่ไม่อัปโหลด = ระบบยังเห็นว่าเป็นกรมธรรม์เก่าที่หมดอายุ
- รูป Serial Number ไม่ชัด: เป็นสาเหตุอันดับต้น ๆ ที่คำขอถูกตีกลับ ถ่ายให้เห็นตัวเลขครบทุกหลัก ไม่เบลอ ไม่สะท้อนแสง
- เปลี่ยนเครื่อง/เปลี่ยนรีโมทแล้วไม่แจ้ง: Serial Number ใหม่ต้องอัปเดตในระบบ มิฉะนั้นใบอนุญาตไม่ครอบคลุมอุปกรณ์ที่ใช้อยู่จริง
- ขายโดรนแล้วไม่โอนชื่อ: เจ้าของเดิมยังผูกพันทางกฎหมาย ดูขั้นตอนที่ การโอนเปลี่ยนเจ้าของโดรนมือสอง
ควรต่ออายุเอง หรือใช้บริการดี
ฝั่ง กสทช. ไม่มีรอบต่ออายุ จึงไม่มีกำหนดการที่ต้องจำ สิ่งที่ต้องดูแลจริงคือ การซิงก์อายุประกันกับใบอนุญาต CAAT ซึ่งต้องทำสองระบบให้ตรงเวลากัน และยิ่งซับซ้อนเมื่อมีโดรนหลายลำในครอบครอง
RRCT ดูแลส่วนนี้ให้ครบทั้งสองหน่วยงานในรอบเดียว พร้อมจัดทำกรมธรรม์ใหม่ให้ตรงรอบ โดยคุณไม่ต้องจำกำหนดการเอง ส่งรูปและเอกสารผ่าน LINE แล้วทีมงานตรวจสอบให้ฟรีเมื่อยื่นจริง เอกสารที่ต้องเตรียมทั้งหมดดูได้ที่ เอกสารที่ต้องใช้ลงทะเบียนโดรน
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ดูแลทะเบียนและใบอนุญาตโดรนต้องทำทั้งสองหน่วยงานเลยไหม?
ต้องแยกกันดูแลทั้งสองแห่ง กสทช. ดูแลเรื่องคลื่นความถี่ของตัวเครื่องและรีโมท โดยใบ คท.30 มีอายุตลอดการใช้งานของโดรนเครื่องนั้น ไม่มีรอบต่ออายุ (ยื่นผ่าน anyregis.nbtc.go.th ค่าธรรมเนียมขึ้นทะเบียนครั้งแรก 214 บาท) ส่วน CAAT ดูแลเรื่องตัวผู้บังคับและอากาศยาน พร้อมบังคับให้มีประกันภัยบุคคลที่ 3 วงเงินไม่ต่ำกว่า 1,000,000 บาท การต่อเพียงแห่งเดียวยังถือว่าไม่สมบูรณ์
ควรเริ่มดำเนินการล่วงหน้านานแค่ไหน?
แนะนำให้เริ่มที่กรมธรรม์ประกันภัยก่อนล่วงหน้าประมาณ 30–45 วัน เพราะ CAAT ต้องใช้กรมธรรม์ที่ยังมีผลประกอบการพิจารณา จากนั้นจึงยื่นต่ออายุใบอนุญาต ส่วนฝั่ง กสทช. (คท.30) ไม่มีวันหมดอายุและไม่มีรอบต่ออายุ จึงไม่ต้องยื่นล่วงหน้า ยกเว้นเมื่อเปลี่ยนเครื่องหรือเปลี่ยนสเปกวิทยุ ซึ่งต้องแจ้งปรับปรุงข้อมูลในระบบ AnyRegis การทำล่วงหน้าช่วยปิดช่องว่างที่ความคุ้มครองขาดตอน
ถ้าใบอนุญาตหมดอายุไปแล้ว เพิ่งนึกได้ ต้องทำอย่างไร?
ให้หยุดบินทันทีจนกว่าจะต่อเสร็จ แล้วเข้าระบบเพื่อยื่นต่ออายุหรือยื่นใหม่ตามที่ระบบกำหนด เพราะการบินในช่วงที่ใบอนุญาตสิ้นผลถือว่าผิด พ.ร.บ. วิทยุคมนาคม และ พ.ร.บ. การเดินอากาศ ซึ่งมีโทษสูงสุดจำคุก 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท และประกันที่หมดอายุจะไม่คุ้มครองความเสียหายใด ๆ ทั้งสิ้น
เปลี่ยนโดรนเป็นเครื่องใหม่ หรือซื้อรีโมทเพิ่ม ต้องต่ออายุหรือขึ้นทะเบียนใหม่?
Serial Number ที่แจ้งไว้ต้องตรงกับอุปกรณ์ที่ใช้งานจริง หากเปลี่ยนตัวเครื่องหรือเพิ่มรีโมท ต้องอัปเดตข้อมูลและรูป Serial Number ในระบบให้ตรงกัน มิฉะนั้นใบอนุญาตจะไม่ครอบคลุมอุปกรณ์ที่คุณบินอยู่ ซึ่งเสี่ยงถูกมองว่าใช้งานเครื่องที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียน
RRCT ช่วยดูแลทั้งฝั่ง กสทช. และ CAAT ได้ไหม ใช้เอกสารอะไรบ้าง?
ได้ RRCT ดูแลให้ครบทั้งสองหน่วยงาน คือแจ้งปรับปรุงทะเบียนฝั่ง กสทช. เมื่อมีการเปลี่ยนแปลง และต่ออายุใบอนุญาต CAAT พร้อมจัดทำกรมธรรม์ประกันภัยใหม่ในรอบเดียว เอกสารหลักที่ใช้คือบัตรประชาชน (หรือหนังสือเดินทางสำหรับชาวต่างชาติ) รูปถ่าย Serial Number ของตัวเครื่องและรีโมท และกรมธรรม์ฉบับเดิมหากมี ส่งผ่าน LINE @DroneServiceTH เพื่อให้ทีมงานตรวจสอบความถูกต้องให้ฟรีเมื่อยื่นจริง
สรุป
ใบอนุญาตโดรนในไทยไม่ได้มีใบเดียวจบ — คุณต้องดูแลทั้งฝั่ง กสทช. (คลื่นความถี่) และฝั่ง CAAT (ผู้บังคับ + อากาศยาน + ประกันภัย) โดยจุดที่พลาดกันมากที่สุดคือปล่อยให้กรมธรรม์ประกันบุคคลที่ 3 หมดอายุ ซึ่งทำให้ใบอนุญาต CAAT ไม่สมบูรณ์ทันทีแม้ใบอื่นยังใช้ได้อยู่ก็ตาม ตั้งเตือนล่วงหน้าอย่างน้อย 30 วัน ตรวจ Serial Number ให้ตรงกับอุปกรณ์จริง และเก็บหลักฐานการอนุมัติติดตัวไว้ทุกครั้งเวลาบิน หากไม่อยากต้องจำกำหนดการหลายรอบด้วยตัวเอง RRCT พร้อมดูแลให้ครบทั้งสองหน่วยงานในรอบเดียว